Bir kutu dolusu kırık matkap ve parmak frezenin değeri, içindeki karbür oranına bağlıdır. HSS (yüksek hız çeliği) takımlar sıradan çelik hurdası sınıfında değerlenirken, solid karbür takımlar tungsten fiyatından pay alır. İkisini doğru ayırmak doğrudan kazancınızı belirler.
Görünüşten İpuçları
| Özellik | Solid Karbür | HSS |
|---|---|---|
| Renk (kaplamasız) | Mat koyu gri, ince taneli | Parlak gümüş veya siyah oksitli |
| Ağırlık | Belirgin ağır (14–15 g/cm³) | Çelik ağırlığında (~8 g/cm³) |
| Kırılma yüzeyi | Camsı, keskin, ince taneli | Lifli, pürüzlü |
| Mıknatıs | Zayıf çeker | Kuvvetle yapışır |
| Tipik sap yazısı | “VHM”, “Solid Carbide”, “HM” | “HSS”, “HSS-E”, “HSS-Co”, “M2”, “M35” |
| Kanal yapısı | Taşlanmış, yüksek yüzey kalitesi | Frezelenmiş/taşlanmış, daha basit |
Dikkat: Kaplama Yanıltır
Altın (TiN), mor-bronz (TiAlN) ve siyah (AlCrN) kaplamalar hem HSS hem karbür takımlarda kullanılır. Renge göre karar vermeyin; kırık yüzeye, ağırlığa ve mıknatıs davranışına bakın. Şüphede kalınan parçaların kenarını hafifçe taşlayın: karbür az ve koyu kıvılcım verir.
Ayırma Pratiği
- Üç kap kullanın: solid karbür, HSS, karışık/lehimli
- Karbür saplı ama çelik uçlu ya da tersi karışık takımlar için ayrı bir kap ayırın
- Kırık parçaları da toplayın — karbürde kırık parça değer kaybetmez
- Taşlanmış tozları karbür kabına dökmeyin; toz alınmaz
Karışık Takım Kutusu Senaryosu
Kapanan bir atölyeden gelen karışık takım kutusunu düşünün: matkaplar, parmak frezeler, kılavuzlar, raybalar bir arada. Önce kuvvetli bir mıknatısla kutunun üzerinden geçin — yapışanların tümü HSS veya çeliktir ve karbür kutusundan çıkar. Kalanları elinize alıp ağırlığına bakın; aynı boyuttaki HSS matkabın neredeyse iki katı ağırlığında olanlar karbürdür. Sap kısmı parlak, uç kısmı mat gri olan takımlarda lehimli ya da preslenmiş karbür uç vardır; bunlar lehimli sınıfına gider.
Kılavuzların büyük çoğunluğu HSS’dir; karbür kılavuz nadirdir ve genellikle kısa, kalın gövdelidir. Raybalarda karbür daha yaygındır ama çelik saplı olabilir. Şüpheli parçaları ayrı torbalayın; yanlışlıkla HSS’yi karbür partisine katmak kesinti yaratır, tersini yapmak ise para kaybettirir.
Elinizdeki hurda karbür için güncel €/kg fiyatı ve teklif almak isterseniz hurda karbür alım fiyatı sayfasını inceleyebilir, fotoğraflarınızı WhatsApp hattımıza göndererek aynı gün ön değerlendirme alabilirsiniz. HSS ile karbür arasındaki fiyat uçurumunun nedenini ayrı bir yazıda anlattık.
Sık Sorulan Sorular
HSS matkap hurda karbür olarak satılır mı?
Hayır. HSS bir çelik alaşımıdır ve çelik hurdası sınıfındadır; karbür fiyatı yalnızca tungsten karbür takımlar için geçerlidir.
Sapında HSS-Co yazan takım karbür mü?
Değildir. HSS-Co kobalt katkılı yüksek hız çeliğidir; “VHM” veya “Solid Carbide” yazan takımlar karbürdür.
Kırık karbür frezeler alınır mı?
Evet. Karbürde kırık veya aşınmış olması değer kaybı yaratmaz; malzeme yeniden toz hâline getirilir.