“Hurda elmas alınır” ilanını gören biri, elmaslı testere ya da PCD uç satmaya kalkabilir; oysa alıcının kastettiği tungsten karbürdür. İki malzeme sertlikleri dışında neredeyse hiçbir ortak özellik taşımaz ve hurda piyasasında tamamen farklı yollara gider.
Bilimsel Karşılaştırma
| Özellik | Tungsten Karbür (WC-Co) | Elmas (doğal / sentetik / PCD) |
|---|---|---|
| Bileşim | Tungsten + karbon + kobalt | Saf karbon (kristal) |
| Sertlik | 1.300–2.000 HV | ~7.000–10.000 HV |
| Yoğunluk | 14–15 g/cm³ | 3,5 g/cm³ |
| Isıl dayanım | 1.000 °C üzeri | ~700 °C üzerinde grafitleşir |
| Demirle uyumu | Çelik işlemede idealdir | Çelikle kimyasal reaksiyona girer, kullanılmaz |
| Tipik kullanım | Torna-freze uçları, matkaplar | Taş kesme, alüminyum ve kompozit işleme |
Neden “Elmas” Deniyor?
1920’lerde piyasaya çıkan sert metal, o güne kadar bilinen en sert takım malzemesiydi; ustalar arasında “elmas gibi kesiyor” ifadesi zamanla malzemenin adına dönüştü. Almanca “Widia” (wie Diamant = elmas gibi) markası da aynı benzetmeden doğdu ve Türkçeye “vidya” olarak yerleşti.
Hurdada Nasıl Ayırt Edilir?
- Elmaslı takımlarda elmas, çelik gövdeye lehimlenmiş küçük segmentler ya da sinterlenmiş ince PCD tabakalarıdır
- PCD uçlarda karbür bir taban bulunur; ancak elmas tabaka ayrı bir geri kazanım gerektirir
- Elmaslı testere ve karotlar karbür hurdası olarak değil, ayrı bir sınıfta değerlenir
- Ağırlık testi yeterlidir: karbür çok ağır, elmas segment hafiftir
Elmas Gerçekten Nerede Kullanılır?
Kesici takım dünyasında gerçek elmas da vardır, ama karbür uçların içinde değil. PCD (polikristal elmas) uçlar, karbür bir taban üzerine sinterlenmiş 0,5–1 mm kalınlığında sentetik elmas tabakası taşır ve alüminyum, kompozit, ahşap malzemede kullanılır. Elmas kaplı karbür frezelerde ise birkaç mikron kalınlığında CVD elmas film bulunur. Elmas taşlama taşları ve testereler, metal veya reçine matriks içine gömülü sentetik elmas taneleri içerir.
Hurda açısından bu ürünler ayrı bir sınıftır: PCD uçlar karbür tabanı nedeniyle değer taşır ama karbür partisine karışmamalı; elmas taşlar ve kesme diskleri ise karbür alıcısının kapsamı dışındadır. Yani “elmas” kelimesini duyduğunuzda malzemenin gerçekten karbür mü, PCD mi, elmas taş mı olduğunu netleştirmek gerekir.
Elinizdeki hurda karbür için güncel €/kg fiyatı ve teklif almak isterseniz hurda karbür (elmas uç) alımı sayfasını inceleyebilir, fotoğraflarınızı WhatsApp hattımıza göndererek aynı gün ön değerlendirme alabilirsiniz. Terim karmaşasının tamamını vidya, widia, sert metal, karbür yazımızda çözdük.
Sık Sorulan Sorular
Hurda elmas alımı gerçek elması da kapsar mı?
Hayır. Hurda elmas ifadesi sektörde tungsten karbür kesici uçlar için kullanılır; elmaslı testere veya PCD takımlar ayrı değerlendirilir.
Karbür mü elmas mı daha sert?
Elmas çok daha serttir (7.000+ HV); karbür 1.300–2.000 HV aralığındadır ancak ısıya ve çeliğe karşı çok daha uygundur.
PCD uçlar karbür fiyatına alınır mı?
PCD ucun karbür tabanı vardır ama elmas tabaka ayrı işlem gerektirir; bu ürünler standart karbür hurdasıyla aynı sınıfta değildir.